Legally Blogged is een blog voor iedereen die wil weten wat zijn of haar rechten op het internet zijn en welke juridische ontwikkelingen er nu spelen. Op een begrijpelijke maar juridisch onderbouwde manier worden onderwerpen behandeld die voor internetgebruikers relevant zijn, bijvoorbeeld op het gebied van privacy, intellectueel eigendom, vrijheid van meningsuiting en informatietechnologie.

 

Rechtszaak tegen Google Books na 11 jaar voorbij: geen schending auteursrecht

De Amerikaanse Supreme Court heeft op 18 april het beroep tegen de uitspraak van de court of appeals afgewezen. Het eerdere vonnis uit oktober 2015 blijft daarmee staan, en na elf jaar is de zaak tot een einde is gekomen.

In 2004 begon Google met zijn Library Project, waarvoor overeenkomsten werden gesloten met toonaangevende universitaire bibliotheken zoals die van Harvard en Stanford University. Deze overeenkomsten hielden in dat de deelnemende universiteiten uit hun bibliotheken boeken uitkozen om ter beschikking te stellen aan het project. Google scant deze boeken in, maakt de pagina's doorzoekbaar en maakt een inhoudsopgave van de pagina's. Vanaf 2004 heeft Google meer dan 20 miljoen boeken gescand, waaronder auteursrechtelijk beschermde werken.

Internetgebruikers kunnen via de Google Books website zoektermen invoeren, waarna alle boeken die de termen bevatten zichtbaar worden. Volgens Google worden op deze manier boeken vindbaar waar anders een heel mensenleven naar gezocht moet worden. Gebruikers van de dienst krijgen beperkt toegang tot de inhoud van de boeken. De zoekfunctie laat maximaal drie fragmenten zien die de zoektermen bevatten. Eén fragment bestaande uit ongeveer een achtste van een pagina.

Op 20 september 2005 is Google voor de rechter gedaagd door de Authors Guild door middel van een collectieve actie. Na jaren van onderhandelen dacht men de zaak te kunnen schikken, maar de district court vond de schikking oneerlijk. Op 14 oktober 2011 werd een procedure aanhangig gemaakt bij de court of appeals, die uiteindelijk in de zaak heeft beslist. Google heeft zich verweerd met de stelling dat haar project is toegestaan onder fair use.

Volgens de Supreme Court is het uiteindelijke doel van het auteursrecht om algemene kennis en begrip bij het publiek te stimuleren. Dit wordt bereikt door auteurs exclusieve macht over het auteursrecht op hun werken te geven, zodat zij zo financieel gemotiveerd worden om nog meer informatieve en intellectueel verrijkende werken voor het publiek te maken. Begunstiging van het publiek staat in het Amerikaanse auteursrecht dus centraal.

Omdat absolute controle over het verveelvoudigen van auteursrechtelijk beschermde werken in bepaalde gevallen niet leidt tot uitbreiding van kennis van het publiek, maar tot de begrenzing daarvan, is het leerstuk van fair use ontwikkeld. Dit beginsel staat in bepaalde gevallen toe dat werken ook zonder toestemming van de auteur worden verveelvoudigd, bijvoorbeeld indien dit in het teken staat van kritiek, commentaar, nieuws, rapportage, onderwijs, wetenschap of onderzoek.

Door middel van het beginsel van fair use komt de Supreme Court tot de conclusie dat het door Google zonder toestemming digitaliseren van auteursrechtelijk beschermde werken, het ontwikkelen van een zoek-functie en het vertonen van fragmenten van boeken geen schending van auteursrechten oplevert. Het doel van het digitaliseren van boeken is namelijk sterk vernieuwend, de teksten zijn alleen beperkt zichtbaar en de openbaarmakingen vormen geen substituut voor de originele boeken. Google's commerciële aard en winstoogmerk staan niet in de weg aan een beroep op fair use.

Een beginsel zo flexibel en ruim als de fair use kennen wij in Nederland niet. Wel kent de Nederlandse Auteurswet een aantal bepalingen die vergelijkbaar zijn met het Amerikaanse fair use beginsel. Het auteursrecht wordt beperkt door de vrijheid van overneming door de pers uit de pers (art. 15), het citeren in recensies, persoverzichten en reportages (art. 15a), de vrijheid van overname en openbaarmaking in het kader van onderwijs (art. 16), verveelvoudiging voor privégebruik (art. 16b en 16c), het reprorecht (art. 16h), de vrijheid om een werk te verwerken in een ander werk, als onderdeel van ondergeschikte betekenis (art. 18a) en het aan het publiek ter beschikking stellen van werken door bibliotheken, archieven en musea (art. 15h).

Kort: Facebook aangeklaagd voor lezen privéberichten

Adblock-detectie door websites niet zomaar toegestaan