Legally Blogged is een blog voor iedereen die wil weten wat zijn of haar rechten op het internet zijn en welke juridische ontwikkelingen er nu spelen. Op een begrijpelijke maar juridisch onderbouwde manier worden onderwerpen behandeld die voor internetgebruikers relevant zijn, bijvoorbeeld op het gebied van privacy, intellectueel eigendom, vrijheid van meningsuiting en informatietechnologie.

 

HvJ: GeenStijl mocht niet linken naar gelekte naaktfoto's van Britt Dekker

Eerder schreef ik al over hoe het nou zit met het linken naar of het embedden van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Linken en embedden mag, zolang het materiaal op de originele pagina vrij toegankelijk is en er geen nieuw publiek wordt bereikt. Afgelopen donderdag heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan in de zaak Sanoma/GeenStijl, waarin het draaide om de vraag of je mag hyperlinken naar materiaal dat zonder toestemming openbaar is gemaakt. Uit de eerdere rechtspraak over linken en embedden kon al worden afgeleid dat dat niet mag, maar nu is door het Hof bevestigd dat dit onder bepaalde omstandigheden auteursrechtinbreuk oplevert. Daarmee wordt de conclusie van Advocaat-Generaal Wathelet, die vindt dat het plaatsen van een link geen mededeling is, dus niet gevolgd. Niet heel verrassend, maar toch doet het Hof een aantal interessante uitspraken.

Ik denk dat iedereen nog kan herinneren wat er was gebeurd: in 2011 plaatste GeenStijl op zijn website een link naar een pagina op de website Filefactory.com waar de Playboyfoto's van Britt Dekker konden worden gedownload. De foto's waren gelekt en Sanoma, de uitgever van de Nederlandse Playboy, was daar niet blij mee en wilde dat de link verwijderd werd. Filefactory haalde de foto's wel offline, waarna GeenStijl een nieuwe link publiceerde naar Imageshack.us. Toen ook Imageshack de foto's verwijderde, verscheen een derde artikel op GeenStijl met weer een nieuwe link, maar inmiddels begonnen ook bezoekers van GeenStijl verschillende links te delen.

Sanoma stapte naar de rechtbank en stelde dat GeenStijl door het plaatsen van de hyperlinks en van een uitsnede van een van de foto’s op zijn website inbreuk heeft gemaakt op het auteursrecht van de fotograaf en onrechtmatig heeft gehandeld jegens Sanoma. Uiteindelijk heeft dit geschil het Hof van Justitie bereikt.

Het Hof verwijst naar haar eerdere uitspraken in Svensson en Bestwater en overweegt dat uit de motivering van die beslissingen blijkt dat zij zich daarmee alleen heeft willen uitspreken over de plaatsing van hyperlinks naar werken die met toestemming van de rechthebbende op een andere website vrij beschikbaar waren gesteld. Wanneer gelinkt wordt naar een webpagina waarop een werk met toestemming van de rechthebbende vrij beschikbaar is gemaakt, is geen sprake van een nieuw publiek omdat de rechthebbende het algemene internetpubliek als publiek beschouwt.

Bovendien volgt uit Svensson en Bestwater volgens het Hof niet dat bij het plaatsen op een website van hyperlinks naar beschermde werken die vrij, maar zonder toestemming van de houder van het auteursrecht op die werken, op een andere website zijn geplaatst, geen sprake is van een mededeling aan het publiek. Die beslissingen bevestigen juist het belang van toestemming van de rechthebbende.

Het Hof erkent dat internet van groot belang is voor de vrijheid van meningsuiting en van informatie, en dat hyperlinks bijdragen tot de goede werking ervan en tot de uitwisseling van meningen en informatie binnen het internet. Ook erkent het Hof dat het voor particulieren moeilijk is om te weten of er sprake is van beschermd werk en of de rechthebbende al dan niet toestemming heeft verleend voor publicatie. Daarom moet, wanneer een hyperlink naar materiaal dat vrij beschikbaar is op een andere website is geplaatst door een persoon die daarmee geen winstoogmerk heeft, rekening worden gehouden met de omstandigheid dat die persoon niet weet dat dat werk zonder toestemming van de rechthebbende is gepubliceerd.

Maar wanneer iemand wist, of moest weten, dat de door hem geplaatste hyperlink toegang geeft tot een illegaal op internet gepubliceerd werk, bijvoorbeeld omdat hij gewaarschuwd is door de auteursrechthebbenden, moet ervan uitgegaan worden dat het plaatsen van een link een mededeling aan het publiek is. Wanneer de hyperlink is geplaatst met een winstoogmerk, kan van de plaatser worden verwacht dat hij onderzoekt of het werk niet illegaal is gepubliceerd op de website waar de link naar verwijst. Van hem moet dus worden vermoed dat hij met volledige kennis van de beschermingsomvang van dat werk. Volgens het Hof had GeenStijl een winstoogmerk en wist de website dat de foto's illegaal op internet waren gezet.

Wat dit arrest opmerkelijk maakt is dat het Hof de vraag of sprake is van een mededeling van het publiek, afhankelijk stelt van de kennis van de persoon die de link plaats, en bij die kennis speelt weer mee of de plaatser een winstoogmerk heeft. Dat deze aspecten meespelen is niet nieuw, maar nog nooit is het Hof zo uitvoerig ingegaan op het belang ervan. Toch blijft er na deze uitspraak veel onduidelijk, want wanneer is sprake van een winstoogmerk? En wanneer mag bepaalde kennis bij iemand worden verondersteld? Toekomstige jurisprudentie zal dat moeten uitwijzen.

Kort: webwinkel ASOS schikt voor 20,2 miljoen pond

Kort: zware kritiek op WhatsApps privacyvoorwaarden